اظهار داشت كه آن‌ها ديگر مهدى عليه السّلام را نخواهند ديد و از آنان خواست تا در طول دوران غيبت امام دوازدهم از عثمان نمايندهء او پيروى كنند . « 1 » با رحلت امام عسكرى ، عثمان به ظاهر كار تغسيل و تكفين امام عليه السّلام را به عهده گرفت و جسد آن حضرت را دفن نمود . « 2 » دوران نيابت عثمان بن سعيد به لحاظ اين‌كه سال‌هاى اوليهء غيبت امام عليه السّلام بود ، دشوارىهاى خاصى داشت . نخستين مشكل او اقدام وسيع حكومت براى دستيابى به امام عليه السّلام ، و يا يافتن نشانه‌اى از وجود آن حضرت بود . اين اقدامات را معتمد خليفهء عباسى از زمانى آغاز كرد كه خبر بيمارى امام عسكرى عليه السّلام به او رسيد و او عده‌اى را تحت عنوان طبيب و نگهبان به خانهء آن حضرت فرستاد تا آن جا را تحت مراقبت داشته باشند . با شهادت امام عسكرى عليه السّلام خليفه دستور داد كه خانه ايشان به دقت بررسى شود ، حتى بانوان و كنيزان امام نيز تحت‌نظر قرار گرفتند تا معلوم گردد كه هيچ‌يك باردار نيستند و پس از آن اموال امام را تقسيم و خانه را مهر و موم كردند « 3 » و قضيه خاتمه يافته تلقى شد ، ولى چند روز بعد گروهى از شيعيان قم كه از رحلت امام بىاطلاع بودند ، براى پرداخت وجوه شرعى به سامرا آمدند و توسط شخصى به وكيلان امام معرفى شدند و به حضور امام رفته اموالشان را تحويل دادند . اين خبر به معتمد عباسى رسيد و او بار ديگر جستجو را براى يافتن امام عليه السّلام آغاز كرد . به دستور او خانهء امام و خانه‌هاى همسايه‌هاى ايشان بازرسى شد ، ولى اين‌بار هم به نتيجه‌اى نرسيدند . « 4 » اقدامات بىنتيجهء حكومت براى يافتن نشانه‌اى از امام مهدى عليه السّلام و رعايت شديد تقيه و احتياط از

--> ( 1 ) . همان ، ص 231 و صدوق ، كمال الدين ، ص 435 . ( 2 ) . طوسى ، همان ، ص 219 . ( 3 ) . كلينى ، همان ، ص 505 و صدوق ، همان ، ص 41 - 42 و طوسى ، همان ، ص 131 . ( 4 ) . طوسى ، همان ، ص 157 - 158 .